VAN-Cezaevlerindeki hasta tutukluların yaşadığı sağlık problemleri ve hak ihlalleri, Türkiye’deki insan hakları gündeminde önemli bir yer tutuyor. Son dönemde yaşanan olaylar ve çeşitli raporlar, bu konudaki kaygıları daha da artırıyor.

Son bir ay içerisinde cezaevleri ile ilgili sayısız hak ihlalleri ve ölümlü haberlerin gelmesi toplumda çeşitli kaygılara yol açtı. 16  hazıranda Van T Tipi Cezaevi'nde rahatsızlanan Mecit Yılmaz isimli tutuklu, revire kaldırıldıktan sonra “bir şeyin yok” denilerek koğuşa gönderilmiş ve kısa bir süre sonra yaşamını yitirmişti. Şırnak T Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutuklu bulunan siyasi mahpus Yıldırım Han, durumunun ağırlaşması üzerine yaklaşık iki hafta önce Ankara'ya sevk edilmiş ancak cezaevindeki ihmaller nedeniyle gerekli tıbbi desteği zamanında alamamış ve yaşamını yitirmişti. Halen cezaevlerinde benzer durumda olan ve acil tedavi görmesi gereken yüzlerce mahpuslu bulunmakta.

Photo 6033037576421621789 W

Mahpusluların Sağlığa Erişim Hakkı Ciddi İhlale Uğruyor’

Türkiye’de cezaevlerindeki hasta tutukluların yaşadığı sağlık problemleri ve hak ihlalleri, insan hakları gündeminde önemli bir yer tutuyor. Son dönemde yaşanan olaylar ve çeşitli raporlar, bu konudaki kaygıları artırıyor. Son bir ay içerisinde cezaevleri ile ilgili sayısız hak ihlalleri ve ölümlü haberlerin gelmesi, toplumda çeşitli endişelere yol açtı.

16 Haziran'da Van T Tipi Cezaevi'nde rahatsızlanan Mecit Yılmaz, revire kaldırıldıktan sonra "bir şeyin yok" denilerek koğuşa geri gönderildi ve kısa bir süre sonra yaşamını yitirdi. Şırnak T Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutuklu bulunan siyasi mahpus Yıldırım Han, durumunun ağırlaşması üzerine Ankara'ya sevk edildi ancak cezaevindeki ihmaller nedeniyle zamanında gerekli tıbbi desteği alamadı ve hayatını kaybetti. Cezaevlerinde benzer durumda olan ve acil tedavi görmesi gereken yüzlerce mahpus bulunmakta.

Mahpusların Sağlığa Erişim Hakkı Ciddi İhlale Uğruyor

Konuyla ilgili görüştüğümüz ve cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine yönelik ciddi raporlar yayınlayan İHD Van Şubesi, birçok hak ihlaline dikkat çekti. İHD Van Şubesi Eşbaşkanı Av. Mehmet Salih Coşkun, cezaevlerinin ihlallerin yoğun bir şekilde yaşandığı bir alan olduğunu vurguladı. Coşkun, “Sağlık hakkı erişiminden tutun, kişilerin arasındaki iletişimden, eğitim ve aile görüşmelerine kadar birçok konuda sorunlar döngüsü yaşanıyor. Hasta mahpusların sağlığa erişim hakkı ne yazık ki cezaevlerinde ciddi bir ihlale uğruyor. Revire çıkmak bile zorken, sevk edilmek daha da zor. Şırnak Cezaevi'nden Ankara'ya tedavi için götürülen bir mahpusun geç kalması bunun son örneğidir,” dedi.

‘Sağlık Hakkı İhlali Nedeniyle Bir Çok Mahpus Yaşamını Yitirdi’

Coşkun, gözetim altında tutukluluk ve hükümlülerin sağlığının korunmasının temel sorumluluk olduğunu belirterek, “Hasta mahpusların sağlık hakkı en önemli ve temel haklardan biridir. Cezaevlerinde bu hak ne yazık ki gerektiği gibi sağlanamıyor. Birçok hasta mahpus bu hak ihlalinden dolayı cezaevinde hayatını kaybediyor. Bu konuda etkin soruşturmalar da yürütülüyor,” ifadesini kullandı.

'Durumu Yakından Takip Ediyoruz'

Coşkun, İHD olarak hasta mahpusların tedavi süreçlerini ve sağlık durumlarını takip ettiklerini, ailelerin ve avukatların başvuruları üzerinde gerekli çalışmalar yaptıklarını belirtti. “Bayramdan önce hasta mahpusların ailelerinin Adalet Bakanlığı ile görüşmesi önemli bir adımdı. Dileğimiz bu görüşmelerin somut adımlarla tamamlanmasıdır,” dedi. Ayrıca yaşlı ve ağır hasta mahpusların infazlarının ertelenerek dışarıda tedavi edilmeleri gerektiğini vurguladı.

İnsafız Ertelenen 59 Hasta Mahpus Yaşamını Yitirdi

Türkiye'deki cezaevlerinde binlerce hasta tutuklu bulunuyor. İnsan Hakları Derneği'nin (İHD) raporlarına göre, 2023 yılında cezaevlerinde en az 457’si ağır olmak üzere yaklaşık bin 333 hasta tutuklu ve hükümlü bulunuyor. Bu sayılar, yalnızca başvuruda bulunanları kapsadığı için gerçek rakamların çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. İHD verilerine göre, 2021 yılı başından bugüne kadar en az 81 hasta tutuklu yaşamını yitirdi ve 59 hasta mahpus, infaz ertelendiğinde kısa bir süre sonra hayatını kaybetti.

Nefes Darlığı Çeken Selahattin Demirtaş 6 Gün Sonra Hastaneye Sevk Edildi

Hasta tutukluların sağlık hizmetlerine erişimlerinde büyük sorunlar yaşanıyor. Revire çıkmaları bazen üç haftayı, hastaneye sevk edilmeleri ise üç ayı bulabiliyor. Bu uzun prosedürler, hasta tutukluların durumlarını daha da kötüleştiriyor. Edirne F Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan Selahattin Demirtaş'ın nefes almakta güçlük çekmesi üzerine hastaneye sevk edilmemesi, ardından sosyal medyada gündem olunca altı gün sonra sevk edilmesi bu durumu gözler önüne seriyor.

Hak İhlalleri ve Uluslararası Sözleşmeler

Türkiye’de cezaevlerindeki sağlık hizmetlerinin yetersizliği ve hasta tutukluların maruz kaldığı ihlaller, uluslararası insan hakları sözleşmelerine aykırı olduğu bilinse de ülke siyasi otoritenin yargıya yönelik baskısı ihlalleri de beraberinde getiriyor. Birçok uluslararası sözleşmede, cezaevindeki tutuklu ve hükümlülerin, ülke genelinde mevcut sağlık hizmetlerine eşit erişim hakkına sahip olduğu belirtilmektedir. Ancak Türkiye'de bu sözleşmeler yeterince karşılık bulmuyor.

Cezaevlerindeki Hak İhlallerinin Ardı Arkası Kesilmiyor

İHD raporlarında, cezaevlerinde işkence, kötü muamele, onur kırıcı uygulamalar, çıplak arama, havalandırma hakkının engellenmesi ve ajanlık dayatması gibi sistematik hak ihlallerine dikkat çekiliyor. Ayrıca, hasta tutukluların sağlık hakkına erişimlerinin engellenmesi, temel insan haklarının ihlali olarak değerlendiriliyor

Ailelerin Çağrısı Yanıt Bulmuyor

Hasta tutukluların aileleri, cezaevlerinde yaşanan bu ihlaller karşısında sessiz kalmıyor. Aileler, hasta çocukları için 'adalet nöbetleri' başlatarak tahliye edilmeleri için çağrıda bulunuyorlar. Ailelerin bu mücadelesi, kamuoyunun dikkatini cezaevlerindeki sağlık sorunlarına ve hak ihlallerine çekmeyi amaçlıyor. Mahpusluların aileleri yıllardır çeşitli eylem ve etkinliklerle cezaevlerinde yaşanan hak ihallerine dikkat çekiyor.  

Cezaevlerinde Hasta Tutsakların Ölümleri

Son dönemde hasta tutukluların cezaevlerinde hayatını kaybetmesi, bu konudaki kaygılarıda güçlendiriyor. Örneğin, 29 yıldır cezaevinde bulunan Halil Güneş, akciğer ve kemik kanseriyle mücadele ederken tedavi edilemediği için hayatını kaybetmişti. Benzer şekilde, Turgay Deniz de yeterli tıbbi bakım sağlanmadığı için yaşamını yitiren hasta tutuklulardan biri.

Bu trajik olaylar ve raporlar, cezaevlerindeki sağlık hizmetlerinin acilen iyileştirilmesi gerektiğini ve hasta tutukluların yaşam haklarının korunması için gerekli önlemlerin alınmasının önemini bir kez daha vurgulamaktadır. Sivil toplum örgütleri ve insan hakları kuruluşları, bu konuda daha fazla baskı yapılması gerektiğini belirtiyor.

HABER: İdris YILMAZ  

Kaynak: Colemerg Haber

İsrail, Gazze'de 'güvenli bölge' ilan ettiği El Mevasi'yi vurdu: 71 ölü, 289 yaralı İsrail, Gazze'de 'güvenli bölge' ilan ettiği El Mevasi'yi vurdu: 71 ölü, 289 yaralı

Editör: İdris YILMAZ