Binalara yönelik denetimleri yapan mühendislere yönelik şiddetin arttığına dikkat çeken TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Türkiye’nin deprem kuşağında yer aldığını hatırlatarak, “Şantiye sahalarında yapı denetimi görevini icra eden mühendislere yönelik şiddet olayları artmış, mühendislere yönelik sözlü ve fiziki şiddet olayları, son dönemlerde ise tırmanışa geçmiştir” açıklamasında bulunuldu.

TmmobAJANS65 TV - Son olarak 6 şubat 2023 tarihinde Maraş merkezli yaşanan ve 11 kentte yıkıcı etkiye yol açan deprem felaketinde onbinlerce insan yaşamını yitirirken, yüzbinlerce insan da evsiz kaldı. Deprem gerçekliği ile bir kez daha karşı karşıya kalınması sonrasında, yapıların ne denli sağlam olduğu ve yapım sürecinde yapılan denetimlerin ne denli yerinde olduğu konusunu bir kez daha gündeme getirdi.

Türk Mimar ve Mühendisler Odaları Birliği’ne(TMMOB) bağlı İnşaat Mühendisleri Odası(İMO) yazılı bir açıklama yaparak, şantiye sahasında yapı denetimi görevi gören mühendislere yönelik şiddetin son zamanda tırmanışa geçitiğini duyurdu.

‘DOĞA OLAYLARININ FELAKETE DÖNÜŞMESİ BİLİMSEL YÖNTEMLERLE ÖNLENEBİLİR’

İMO’dan yazılı olarak yapılan açıklamada, “Ülke topraklarımızın büyük ölçüde deprem tehlikesi altında bulunduğu bilinen bir gerçektir. Bu gerçekten hareketle, sağlıklı ve güvenli yapıların üretilmesi, yurttaşlarımızın can ve mal güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. Başta deprem olmak üzere doğa olaylarının afete dönüşmesini önlemek bilimsel yöntemlerle, mühendislik hizmetlerinin doğru bir şekilde uygulanmasıyla mümkündür” ifadelerine yer verilerek, 6 Şubat 2023 tarihindeki depreme dikkat çekildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“6 Şubat 2023 tarihinde yaşadığımız, sonuçları itibariyle tarihimizin en büyük depremleri, yapı üretimi ve denetimi süreçlerindeki sorunları bir kez daha gün yüzüne çıkarmış, yapılarımızın güvenliğinin sağlanması için etkin bir yapı denetim sisteminin kurulmasının, yapı üretim sürecinin her evresinin bağımsız bir şekilde denetlenmesinin zorunluluğu, kamuoyunca daha iyi anlaşılmıştır.

‘YAPI DENETİMİN UYGULAMADAKİ SORUNLARI OLDUĞU GİBİ DURMAKTADIR’

Buna karşın, yapı denetim sistemimizin hem mevzuattan hem de uygulamadan kaynaklı sorunları olduğu gibi durmaktadır. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanununun öngördüğü sistem, denetim hizmetinin “kamusal” niteliğini görmezden gelmekte, denetim hizmetini ticari bir hizmet olarak kurgulamaktadır. Halkın can ve mal güvenliğini yakından ilgilendiren yapı denetim hizmeti serbest piyasanın rekabetçi koşullarına terk edilmektedir.”

‘YAPI DENETİMİNİN MÜTEAHHİT İLE PARASAL İŞKİSİNİN KESİLMESİ OLUMLUDUR’

Yapılan açıklamada, yapı denetim sisteminde yapılan düzenlemelerle; 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yapı denetiminde "e-dağıtım" sistemine geçildiği hatırlatılarak, “Hangi yapıda, hangi yapı denetim kuruluşunun görev alacağının elektronik ortamda bakanlık tarafından belirleneceği bir değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikle, yapı denetim kuruluşunun müteahhit ile olan ilişkisinin kesilmesi amaçlanmıştır. Düzenleme ile birlikte denetim faaliyetinin müteahhitle parasal ilişkisinin kesilmesi, denetimlerin daha da artmasına önayak olan olumlu bir gelişme sağlamıştır. Yapılan düzenleme, denetimin bağımsızlaştırılarak yapı kalitesinin artırılmasını amaçlamış olsa da yeni sorunları da beraberinde getirmiştir. Yapı denetiminin kamusal bir hizmet olduğu, bu hizmeti veren meslektaşlarımızın da kamu hizmeti verdiği gerçeğinden hareketle meslektaşlarımızı koruyan yasal düzenlemelerin yapılması gerektiği açıktır” tespitlerinde bulunuldu.

‘DÜZENLEME SONRASINDA YAPI DENETİMİ YAPAN MÜHENDİSLERE YÖNELİK ŞİDDET ARTTI’

İMO tarafından yazılı olarak yapılan açıklamaya şu şekilde devam edildi:

“Özellikle bu düzenlemeden sonra şantiye sahalarında yapı denetimi görevini icra eden mühendislere yönelik şiddet olayları artmış, mühendislere yönelik sözlü ve fiziki şiddet olayları, son dönemlerde ise tırmanışa geçmiştir.

1 Mart 2023 tarihinde, Uşak’ta yapı denetim mühendisinin numune almasından sonra, gözü önünde betona su katılmış, buna itiraz eden meslektaşımız ve yanındaki stajyeri, inşaatın kalıp ustaları tarafından şiddete uğramıştır.

‘KESERLE SALDIRIYA UĞRADI’

3 Ağustos 2023 tarihinde yine Uşak’ta yapımı süren inşaatı denetime giden iki meslektaşımız, beton dökümü sırasında betonun vibratörle sıkıştırılmasını isteyince bir inşaat ustası tarafından keserle saldırıya uğramıştır.

Güler Yüzlü Çocuk: Gülerek Tepki Gösterdim Güler Yüzlü Çocuk: Gülerek Tepki Gösterdim

23 Ocak 2024 tarihinde, Aydın’da yapı denetimi görevini yürüten meslektaşımıza, demirci ustası tarafından demir levyeyle saldırı gerçekleştirilmiştir.

1 Şubat 2024 tarihinde, Adana’da ilgili şantiyesinde gerekli tespitleri yapıp, eksikliklerin giderilmesini isteyen yapı denetimi görevlisi meslektaşımız, müteahhit ve yakını tarafından silahlı saldırıya uğramıştır.

23 Mart 2024 tarihinde, Denizli’de bir inşaatta temel betonu dökümü aşamasında projenin müteahhidi, yapı denetimi çalışanı meslektaşımıza sözlü ve fiziki saldırıda bulunmuştur.

‘MESLEKTAŞLARIMIZ DENETİM GÖREVLERİNİ SAĞLIKLI BİR ŞEKİLDE YERİNE GETİREMİYOR’

Resmî rakamlara göre 50 binden fazla canımızı yitirdiğimiz, 11 ilimizde büyük yıkımlara yol açan 6 Şubat Depremlerinin ardından inşaatların yapım süreçlerinde denetim ve kontrollerin önemi net bir şekilde görülmüş olmasına rağmen meslektaşlarımızın görevlerini doğru ve sağlıklı bir şekilde yerine getirmesinin engellenmesi ve şantiyelerde şiddete uğramasına karşı önlem alınmaması kabul edilemez.

Deprem gerçeğiyle karşı karşıya bulunan ülkemizde yapı üretimi ve denetimi süreçleri toplumun can ve mal güvenliğini yakından ilgilendiren süreçlerdir. Dolayısıyla meslektaşlarımızın şantiye sahalarında verdiği hizmet de kamusal niteliktedir. Bu yanıyla meslektaşlarımıza yönelik şiddet, kamu güvenliğini ve sağlığını tehdit etmektedir.

Şantiyelerde denetim ve yönetim görevini yürüten meslektaşlarımız kamu görevlisi niteliğinde sayılmalı, can güvenliklerinin sağlanması da bizzat kamu gücünün sorumluluğunda olmalıdır.

Önemle vurgulamak isteriz ki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı başta olmak üzere şantiyelerdeki şiddete karşı ilgili kurum ve kuruluşlar gerekli tedbirleri almalı, meslektaşlarımıza yönelik şiddet son bulmalıdır.”(HABER MERKEZİ)